Bianko šek

Bianko sek

U┼ż ste sa s t├Żmto v├Żrazom stretli, ale st├íle v├ím nie je ├║plne jasn├ę, ─Źo to vlastne je bianko ┼íek? Wikipedia.com definuje v├Żznam pojmu bianko ┼íek ako┬á ÔÇť┼íek, ktor├Ż je u┼ż podp├şsan├Ż, ale neuv├ídza sa na ┼łom suma, ani ┼żiadny ─Ćal┼í├ş detail o pr├şjemcovi platbyÔÇŁ.

Čo je bianko šek? 

Bianko ┼íek je teda pr├ízdny ┼íek, ktor├Ż obsahuje predtla─Źen├ę inform├ície ako s├║ n├ízov banky a ─Ź├şslo ├║─Źtu, ale neuv├ídza sa na ┼łom d├ítum, ─Źiastka alebo pr├şjemca platby.┬á

Pre lep┼íie pochopenie si to uve─Ćme na pr├şklade. Povedzme, ┼że sa jedn├í o firmu, v ktorej jedin├í autorizovan├í osoba, ktor├í m├┤┼że vyd├íva┼ą a podpisova┼ą tak├ęto ┼íeky je majite─ż firmy. Ten sa rozhodne ├şs┼ą na nieko─żko dn├ş mimo mesta. Po─Źas nepr├ştomnosti pover├ş veden├şm firmy svojho podriaden├ęho, ktor├ęmu vystav├ş tri ┼íeky podp├şsan├ę svojim (majite─żov├Żm) menom v pr├şpade nevyhnutn├Żch alebo neo─Źak├ívan├Żch v├Żdajov. Majite─ż mus├ş ma┼ą absol├║tnu d├┤veru vo svojho zamestnanca, ┼że sa nepok├║si zneu┼żi┼ą ─Źist├Ż ┼íek na vlastn├ę ├║─Źely, pr├şpadne ┼że ho nestrat├ş, a ┼że ho pou┼żije v├Żhradne na relevantn├ę v├Żdaje spojen├ę s firmou a podnikan├şm.

Čo je šek?

┼áek je dokument, ktor├Ż vystavuje jedna strana (vystavovate─ż), aby poverila banku alebo in├║ finan─Źn├║ in┼ítit├║ciu, aby zaplatila ur─Źit├║ sumu pe┼łaz├ş osobe alebo entite uvedenej na ┼íeku (pr├şjemca). ┼áeky sa pou┼ż├şvaj├║ na prenos pe┼łaz├ş z ├║─Źtu vystavovate─ża na ├║─Źet pr├şjemcu.

┼áek mus├ş obsahova┼ą niektor├ę k─ż├║─Źov├ę inform├ície, aby bol platn├Ż:

V├Żznam a vyu┼żitie ┼íekov sa l├ş┼íi v r├┤znych krajin├ích a v s├║─Źasnej dobe ich pou┼ż├şvanie v mnoh├Żch oblastiach nahradilo elektronick├ę bankovn├şctvo a in├ę formy digit├ílnych platieb. Ale v niektor├Żch situ├íci├ích, ako s├║ napr├şklad platby medzi ve─żk├Żmi korpor├íciami alebo medzin├írodn├ę transakcie, sa ┼íeky st├íle pou┼ż├şvaj├║.

Slovensk├Ż z├íkon ktor├Ż definuje ┼íeky

Na Slovensku je vystavovanie a pou┼ż├şvanie ┼íekov regulovan├ę „Z├íkon zmenkov├Ż a ┼íekov├Ż

“ (Z├íkon ─Ź. 191/1950 Zb.). Tento z├íkon definuje ─Źo je ┼íek, ako sa vyd├íva a ak├ę pr├íva a povinnosti maj├║ osoby, ktor├ę sa podie─żaj├║ na transakcii pomocou ┼íeku.

Je d├┤le┼żit├ę poznamena┼ą, ┼że k├Żm ┼íeky s├║ v niektor├Żch krajin├ích be┼żnou formou platby, na Slovensku sa pou┼ż├şvaj├║ relat├şvne zriedka a mnoh├ę obchodn├ę subjekty ich neprij├şmaj├║.

Pokia─ż m├íte konkr├ętne ot├ízky t├Żkaj├║ce sa pou┼ż├şvania ┼íekov na Slovensku alebo potrebujete pr├ívne poradenstvo, odpor├║─Źa sa obr├íti┼ą sa na kvalifikovan├ęho pr├ívnika alebo odborn├şka na finan─Źn├ę slu┼żby. Dohodn├║┼ą si m├┤┼żete priamo konzult├íciu na┼íimi odborn├şkmi.┬á

Kedy sa pou┼ż├şva bianko ┼íek?

Tento koncept sa roz┼íiruje mimo finan─Źn├Żch transakci├ş na ak├║ko─żvek situ├íciu, kedy je jednotlivcovi alebo skupine dan├í vo─żn├í ruka na ur─Źenie vlastn├ęho postupu alebo rozhodovania.

Ako to funguje?

Fungovanie bianko ┼íeku je teda zalo┼żen├ę na princ├şpe d├┤very medzi dvoma stranami. Ke─Ć niekto vystav├ş tak├Żto ┼íek a druh├í strana ho prijme, pr├şjemca ┼íeku m├í automaticky n├írok na to, aby vyplnil ├║daje o sume a podp├şsal sa ako pr├şjemca platby.

┼áek mus├ş by┼ą vyplnen├Ż v┼íetk├Żmi potrebn├Żmi inform├íciami ako je suma, meno pr├şjemcu, d├ítum a podpis. Pr├şjemca n├ísledne predlo┼ż├ş ┼íek banke, ktor├í skontroluje jeho platnos┼ą, ─Źi obsahuje spr├ívne ─Ź├şslo ├║─Źtu a ─Źi m├í vystavovate─ż ┼íeku dostatok prostriedkov na pokrytie sumy uvedenej na ┼íeku. Ak v┼íetko prebehne v poriadku, banka inkasuje sumu zo ┼íeku a prevedie ju na ├║─Źet pr├şjemcu.

Treba ma┼ą na pam├Ąti, ┼że platnos┼ą ┼íeku m├┤┼że by┼ą obmedzen├í na ur─Źit├Ż ─Źasov├Ż interval, napr├şklad 3 mesiace od d├ítumu vystavenia, preto je d├┤le┼żit├ę, aby boli obe strany obozn├ímen├ę s t├Żmito podmienkami a uistili sa, ┼że ┼íek bude pou┼żit├Ż v stanovenom ─Źasovom r├ímci.

V├Żhody bianko ┼íekov v podnikate─żskom prostred├ş:


Mo┼żn├ę rizik├í spojen├ę s ich pou┼ż├şvan├şm

Samozrejme s┬á faktom, ┼że bianko ┼íek nezah┼Ľ┼ła v┼íetky potrebn├ę ├║daje sa sp├íja aj nebezpe─Źenstvo zneu┼żitia. V pr├şpade, ┼że sa dostane do nespr├ívnych r├║k, podvodn├şk m├┤┼że vyp├şsa┼ą v├Ą─Ź┼íiu sumu alebo uvies┼ą meno ─żubovo─żn├ęho pr├şjemcu.┬á┬á

Ak je ┼íek ├║plne pr├ízdny, teda na ┼łom nefiguruje ani podpis majite─ża ├║─Źtu z ktor├ęho suma od├şde, doty─Źn├í osoba m├┤┼że sfal┼íova┼ą aj jeho podpis.┬á

Taktie┼ż m├┤┼że d├┤js┼ą k zamietnutiu alebo zlyhaniu platby, pokia─ż odosielate─ż bianko ┼íeku nem├í na ├║─Źte dostato─Źn├ę finan─Źn├ę prostriedky na pokrytie uvedenej sumy.

Najzn├ímej┼íie zneu┼żitie bianko ┼íeku v hist├│rii

Jedn├Żm z najzn├ímej┼í├şch pr├şpadov zneu┼żitia bianko ┼íeku v hist├│rii je pr├şbeh Franka Abagnala Jr., ktor├Ż bol zpopularizovan├Ż vo filme „Chy┼ą ma, ak to dok├í┼że┼í“ (Catch Me If You Can) s Leonardom DiCapriom v hlavnej ├║lohe.

Frank Abagnale Jr. bol americk├Ż podvodn├şk a zlodej identity, ktor├Ż v 60. rokoch 20. storo─Źia ├║spe┼íne podviedol mnoh├ę banky t├Żm, ┼że im predlo┼żil falo┼ín├ę ┼íeky na mili├│ny dol├írov. Abagnale bol zn├ímy t├Żm, ┼że sa vyd├íval za r├┤zne profesie, vr├ítane pilota leteckej spolo─Źnosti, lek├íra a pr├ívnika.

Jeho najsl├ívnej┼í├şm trikom bolo vytvorenie falo┼ín├Żch ┼íekov├Żch kni┼żiek s logami Pan American World Airways, kde sa vyd├íval za pilota. Predlo┼żil tieto ┼íeky na vyplatenie na r├┤znych miestach po celom svete a z├şskal tak stovky tis├şc dol├írov.

Abagnale bol nakoniec chyten├Ż a ods├║den├Ż, ale po odpykan├ş trestu sa stal poradcom pre feder├ílne agent├║ry a finan─Źn├ę in┼ítit├║cie v oblasti prevencie podvodov. Jeho pr├şbeh je pr├şkladom toho, ako m├┤┼że by┼ą zneu┼żit├Ż bianko ┼íek a poukazuje na d├┤le┼żitos┼ą overovania identity a d├┤veryhodnosti ─żud├ş, ktor├Żm d├ívame pr├şstup k na┼íim financi├ím.

Bezpe─Źnos┼ą a ochrana pri pou┼ż├şvan├ş bianko ┼íekov


Naj─Źastej┼íie ot├ízky bianko ┼íek

Tu s├║ niektor├ę z naj─Źastej┼í├şch ot├ízok t├Żkaj├║cich sa konceptu „bianko ┼íeku“.┬á

Čo je bianko šek?

Bianko ┼íek je ┼íek, ktor├Ż je podp├şsan├Ż, ale nem├í ur─Źen├║ ─Źiastku. D├íva sa tak druhej strane mo┼żnos┼ą ur─Źi┼ą sumu pod─ża potreby.

Je bezpe─Źn├ę podp├şsa┼ą bianko ┼íek?

Zvy─Źajne nie je bezpe─Źn├ę podp├şsa┼ą bianko ┼íek, preto┼że otv├íra mo┼żnos┼ą zneu┼żitia. Druh├í strana m├┤┼że ur─Źi┼ą ak├║ko─żvek sumu, a t├Żm p├ídom m├┤┼że d├┤js┼ą k neo─Źak├ívan├Żm strat├ím.

V ak├Żch situ├íci├ích je vhodn├ę pou┼żi┼ą bianko ┼íek?

Bianko ┼íek sa m├┤┼że pou┼żi┼ą v situ├íci├ích, ke─Ć nie je mo┼żn├ę ur─Źi┼ą presn├║ sumu, ktor├í m├í by┼ą zaplaten├í, ale je d├┤le┼żit├ę pripomen├║┼ą, ┼że toto by sa malo robi┼ą len vtedy, ke─Ć plne d├┤verujete druhej strane.

─îo znamen├í poskytn├║┼ą niekomu bianko ┼íek v oblasti rozhodovania alebo moci?

Poskytn├║┼ą niekomu bianko ┼íek v oblasti rozhodovania znamen├í da┼ą mu ├║pln├║ vo─żnos┼ą alebo flexibilitu pri rozhodovan├ş bez potreby s├║hlasu alebo kontroly ostatn├Żch. To sa m├┤┼że vyskytn├║┼ą napr├şklad v politike alebo v riaden├ş spolo─Źnosti.

Ak├ę s├║ rizik├í spojen├ę s poskytnut├şm bianko ┼íeku v oblasti rozhodovania?

Rizik├í m├┤┼żu zah┼Ľ┼ła┼ą zneu┼żitie moci, neschopnos┼ą kontrolova┼ą rozhodnutia, nedostatok transparentnosti a potenci├íl pre nezodpovedn├ę alebo ┼íkodliv├ę rozhodnutia.

Je leg├ílne vystavi┼ą bianko ┼íek?

Leg├ílnos┼ą vydania bianko ┼íeku sa l├ş┼íi v z├ívislosti od pr├ívneho syst├ęmu krajiny. V niektor├Żch jurisdikci├ích to m├┤┼że by┼ą leg├ílne, ale aj tak je to ─Źasto pova┼żovan├ę za finan─Źne riskantn├ę a neodpor├║─Źan├ę. Je v┼żdy najlep┼íie konzultova┼ą tak├ęto kroky so z├ístupcom banky alebo pr├ívnikom.


Na záver

Bianko ┼íek je platobn├Ż n├ístroj, ktor├Ż pon├║ka podnikate─żom a jednotlivcom v├Żhody vo forme flexibility a r├Żchlosti pri uskuto─Ź┼łovan├ş platieb, av┼íak je dobr├ę pou┼ż├şva┼ą tento prostriedok s rozvahou a ur─Źitou d├ívkou opatrnosti, aby sa zabr├ínilo pr├şpadn├ęmu zneu┼żitiu a odcudzeniu finan─Źn├Żch prostriedkov.

 

KONTAKT

Potrebujete pom├┤c┼ą alebo poradi┼ą?

Law & Tax
Tomáš Demo
tomas.demo@highgate.sk

Accounting
Peter Šopinec
peter.sopinec@highgate.sk

Crypto
Peter Varga
peter.varga@highgate.sk

KONFERENCIA

Real Estate Konferencia - Real estate fondov├ę a da┼łov├ę ┼ítrukt├║ry, crowdfunding, dlhopisy, bankov├ę financovanie

Dátum podujatia: 21.11.2023
Miesto podujatia: Grand Hotel River Park